*AYVALIK İÇİN*
*Sorunlar, Çözüm Önerileri ve Kaynaklar*
Ayvalık ilçemizin başlıca sorunlarına ilişkin tespitlerimizi, çözüm önerilerimizi ve yapılması gerekenleri kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz.
Öncelikle şuna inanıyoruz:
Doğru kaynakların, doğru önceliklerle ve doğru yerlere aktarılması hâlinde Ayvalık’ın sorunlarının büyük bölümü çözülebilir.
Bunun için günübirlik ve parçalı uygulamalar yerine; bilimsel verilerle hazırlanan, kurumlar arası koordinasyonu sağlayan, halkın ve ilgili meslek kuruluşlarının görüşlerini dikkate alan uzun vadeli bir Ayvalık Kent Politikası oluşturulmalıdır.
1.*DEPREM, YANGIN VE TÜM DOĞAL AFETLERE HAZIRLIK*
Ayvalık, deprem başta olmak üzere yangın, sel, taşkın, fırtına ve diğer doğal afetlere karşı hazırlıklı olmak zorundadır.
Ayvalık, geçmişte ve güncel jeolojik değerlendirmelerde 1. derece deprem riski taşıyan bölgeler arasında gösterilmektedir. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın kolları ile Ege Bölgesi'ndeki aktif fay zonları ve Midilli Adası çevresindeki hareketlilikler ilçeyi doğrudan etkileyebilecek sismik kaynaklar arasında yer alır.
İlçenin genelinde zemin yapısı farklılık gösterir. Çamlık sırtları, ilçe merkezinin yamaçları ve Cunda Adası'nın yüksek kesimleri daha sağlam kaya zeminler üzerinde yer alırken; Altınova, Sarımsaklı ve Sahilkent gibi deniz kıyısındaki alüvyal ve gevşek zeminler sıvılaşma riski açısından daha dikkatli olmayı gerektirir.
Ayvalık’ın bir diğer önemli riski orman yangınlarıdır., Ege ve Marmara bölgelerindeki diğer pek çok ilçe gibi yaz aylarında orman yangını riski taşıyan ve geçmişte dönemsel yangınlarla karşı karşıya kalan bir bölgedir. En yakın bu yaz yaşadığımız temmuz-ağustos aylarında Gömeç’te başlayıp, kozak bölgesindeki köylerimizi kapsayan 17 km’lik yerlerimiz yanmıştır. Bu konu daha ciddi ve bütüncül tedbirler alınması gerektiğini göstermiştir.
Afet hazırlığı yalnızca depremle sınırlı tutulmamalıdır.
İlçemizde;
* Deprem,
* Orman yangını,
* Sel ve taşkın,
* Fırtına,
* Kıyı taşkınları,
* Endüstriyel kazalar,
* Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) tehditler
bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
Ayvalık ilçemizde KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer) çalışmaları; risk analizi, yerel planlama, halkın bilinçlendirilmesi ve olay anında ilk müdahale koordinasyonu başlıklarında yürütülür. Bu süreçler merkezde AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) koordinesinde, yerel düzeyde ise kaymakamlıklar, ilçe belediyeleri ve ilgili kamu kurumlarının iş birliğiyle yönetilir.
İlçemiz sınırları içerisindeki organize sanayi bölgeleri, kimyasal üretim tesisleri, depolar ve hastaneler gibi potansiyel tehlike kaynakları tespit edilmeli, Komşu ilçelerden kaynaklanabilecek ve rüzgâr yönü gibi etkenlerle ilçeyi etkileyebilecek riskler de haritalandırılmalıdır. Yerel KBRN görev yönergeleri hazırlanmalı, Geçici barınma ve toplanma alanlarının güvenliği bu planlara dahil edilmelidir.
Bu kapsamda yapılacak olan en kısa zamanda tüm kamu kurumları, belediyemiz ve sivil toplum kuruluşları ile afet acil toplantıları yaparak, acil eylem planlarının güncellenmesi ve tüm acil önlemlerin alınması sağlanmalıdır.
Bizler, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’ni ve gerçek afet ortamlarını yaşamış, KBRN konusunda eğitim ve akademik birikime sahip kişiler olarak, yapılması gerekenlerin bilimsel ve teknik bir çerçevede kamuoyuyla paylaşılmasını önemli bir sorumluluk olarak görüyoruz.
2.*İÇME SUYU, KANALİZASYON VE ALTYAPI*
Turizm sezonunda nüfusu önemli ölçüde artan Ayvalık’ta içme suyu ve kanalizasyon altyapısı ilçenin geleceği açısından en öncelikli konulardan biridir.
Bugün farklı mahallelerde;
* Su kesintileri,
* Eski ve ekonomik ömrünü tamamlamış şebeke hatları,
* Su patlakları,
* Eski içme suyu boruları,
* Kanalizasyon taşmaları,
* Atık su sorunları
Yaşananmaktadır.
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Ayvalık Koordinatörlüğü ve BASKİ yetkilileri sahada devam eden projeleri hızlandırmak ve kalıcı çözümler üretmek amacıyla ortak değerlendirme toplantıları acil olarak yapılmalı, kaynakların ilk önceliği bu soruna aktarılmalıdır.
Öncelikle;
* Eski içme suyu hatları yenilenmeli,
* Sağlık açısından risk taşıyan eski borular sistemden çıkarılmalı,
* Su kayıp-kaçak oranı azaltılmalı,
* Yeni ve güvenilir su kaynakları araştırılmalı,
* Uygun noktalarda su depoları yapılmalı,
* Yağmur suyunun toplanması ve yeniden kullanılması sağlanmalı,
* Yeraltı su kaynakları bilimsel yöntemlerle korunmalı,
* Kanalizasyon sistemi bütüncül biçimde yenilenmeli,
* Arıtılmamış atık suyun denize ulaşması kesinlikle önlenmelidir.
3. *YAĞMUR SUYU, SEL VE TAŞKIN SORUNU*
Ayvalık’ın altyapı sorunları yalnızca içme suyu ve kanalizasyonla sınırlı değildir.
Şiddetli yağışlarda bazı sokaklarda su birikmeleri ve taşkınlar yaşanması, yağmur suyu sisteminin ayrıca ele alınması gerektiğini göstermektedir. 2026 yılında da yağışlarda bazı sokakların göle dönmesi ve yağmur sularının denize ulaşamaması gündeme gelmiştir. (balikesirtv.com)
Bu nedenle ilçenin;
Yağmur Suyu Master Planı hazırlanmalıdır.
Yağmur suyu hatları, menfezler, dere yatakları ve doğal su toplama alanları bütüncül olarak değerlendirilmelidir.
Yağmur suyunun mümkün olduğu ölçüde toplanarak peyzaj sulaması ve uygun diğer kullanımlarda değerlendirilmesi sağlanmalıdır.
- OTOPARK VE TRAFİK SORUNU;
Ayvalık’ta özellikle yaz aylarında, hafta sonlarında ve turizm sezonunun yoğunlaştığı dönemlerde ciddi trafik ve otopark sorunu yaşanmaktadır.
Dar tarihî sokaklar, artan araç sayısı ve kaldırım işgalleri hem günlük yaşamı zorlaştırmakta hem de afet anında ciddi bir güvenlik riski oluşturmaktadır.
Yangın, sağlık veya başka bir acil durumda itfaiye, ambulans ve kolluk araçlarının olay yerine ulaşmasının gecikmesi kabul edilemez.
Bu nedenle Ayvalık’ın giriş ve çıkış noktalarında yeterli kapasitede katlı ve/veya çok katlı otoparklar oluşturulmalıdır.
Şehir dışından gelen araçların bu alanlarda park etmesi teşvik edilmeli; şehir merkezine ücretsiz veya düşük maliyetli ring servisleri düzenlenmelidir.
Tarihî kent merkezinde araç trafiği kademeli olarak sınırlandırılmalı; zorunlu durumlar dışında yalnızca toplu taşıma, ticari taşıma, kolluk, itfaiye, ambulans ve hizmet araçlarının girişine izin verilmelidir.
Ayrıca;
* Yaya yolları,
* Bisiklet yolları,
* Toplu taşıma,
* Engelli ulaşımı,
* Akıllı trafik yönetimi
birlikte ele alınmalıdır.
Ayvalık Belediyesi’nin stratejik planında da yaya ve bisiklet yollarının geliştirilmesi, alternatif ulaşım seçenekleri ve trafik yoğunluğunun azaltılması hedeflenmektedir. (adminweb.ayvalik.bel.tr)
5. *DOĞAL VE TARİHÎ DOKUNUN KORUNMASI*
Ayvalık’ın en büyük değerlerinden biri doğal ve tarihî kimliğidir.
Bu değerleri kaybeden bir Ayvalık’ın turizm açısından da geleceğini kaybedeceği unutulmamalıdır.
UNESCO Dünya Mirası aday listesinde bulunan Ayvalık’ta Yetkin Report SİT Analizi, kentsel sit koruma statülerindeki değişiklikler ve kontrolsüz yapılaşma, bölgenin mimari ve doğal kimliğini bozma riski taşımaktadır.
Tarihî Rum evleri, zeytinyağı fabrikaları, taş yapılar, sokak dokusu, meydanlar, kıyılar, zeytinlikler ve doğal alanlar bir bütün olarak korunmalıdır.
Kaçak yapılaşmaya ve tarihî dokuya aykırı uygulamalara kesinlikle izin verilmemelidir.
Restorasyonlar, ilgili Koruma Bölge Kurullarınca onaylanan projelere, özgün malzeme ve geleneksel yapım tekniklerine uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
Koruma, yalnızca eski bir binayı ayakta tutmak değildir; o binanın bulunduğu sokağı, meydanı, peyzajı, yaşam biçimini ve kültürel hafızayı birlikte korumaktır.
6.*ZEYTİNLİKLER, TARIM VE YEREL ÜRETİM*
Ayvalık’ın geleceği yalnızca turizmden ibaret değildir.
Zeytin ve zeytinyağı, ilçenin ekonomik ve kültürel kimliğinin temel unsurlarındandır.
Zeytinliklerin korunması, kaliteli ve katma değeri yüksek zeytinyağı üretiminin desteklenmesi, küçük üreticinin güçlendirilmesi ve yerel ürünlerin markalaştırılması gerekmektedir.
Kozak Yaylası ve çevresindeki fıstık çamı varlığı, kırsal üretim ve köylerin ekonomik yaşamı da Ayvalık’ın daha geniş bölgesel ekonomisi içerisinde değerlendirilmelidir.
Tarım arazileri ve zeytinlikler kısa vadeli yapılaşma baskısına feda edilmemelidir.
7. *ORMANLARIN, KIYILARIN, DENİZİN VE DOĞAL ALANLARIN KORUNMASI*
Ayvalık’ın doğal varlıkları turizm gelirinden daha değerlidir; çünkü turizmin kendisini mümkün kılan temel unsur bu doğal varlıklardır.
Orman yangınlarına karşı erken uyarı ve hızlı müdahale sistemi güçlendirilmeli, yangın yolları ve su kaynakları düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Kıyıların işgali, doğal alanların yapılaşmaya açılması ve deniz ekosisteminin zarar görmesi önlenmelidir.
Deniz kirliliği düzenli olarak izlenmeli, atık su ve katı atık kaynaklı kirlilik konusunda sürekli denetim yapılmalıdır.
8. *ATIK YÖNETİMİ VE TEMİZ BİR AYVALIK*
Turizm sezonunda artan nüfusla birlikte katı atık miktarı da ciddi biçimde artmaktadır.
Ayvalık’ta;
* Kaynağında ayrıştırma,
* Geri dönüşüm,
* Organik atıkların değerlendirilmesi,
* Kompost uygulamaları,
* Atık yağların toplanması,
* Plastik kullanımının azaltılması
konularında daha kapsamlı bir sistem kurulmalıdır.
Temiz bir kent yalnızca daha fazla temizlik personeliyle değil, doğru atık yönetimiyle oluşturulur.
9.*EMEKLİLERİMİZ VE YAŞLILARIMIZ İÇİN SOSYAL YAŞAM MERKEZİ*
Ayvalık’ta yaşayan emekli ve yaşlılarımız için deniz manzaralı, erişilebilir ve nitelikli bir Sosyal Yaşam Merkezi oluşturulmalıdır.
Bu merkezde;
* Yemek,
* Dinlenme,
* Sosyal etkinlik,
* Berber-kuaför,
* Banyo,
* Sağlık ve danışmanlık hizmetleri
gibi ihtiyaçların karşılanabileceği imkânlar bulunmalıdır.
Yaşlılarımızın evlerinden ücretsiz olarak alınarak merkeze getirilmesi ve tekrar evlerine bırakılması için sosyal ulaşım hizmeti oluşturulmalıdır.
Amacımız yalnızca yaşlılarımızın ihtiyaçlarını karşılamak değil, onların yalnızlaşmasını önlemek ve sosyal yaşamın içinde kalmalarını sağlamaktır.
10. *GENÇLER İÇİN ÇOK AMAÇLI SPOR VE EĞİTİM KOMPLEKSİ*
Gençlerimizin fiziksel, sosyal ve zihinsel gelişimlerini destekleyecek çağdaş bir Gençlik ve Spor Kompleksi Ayvalık’a kazandırılmalıdır.
Bu kompleks içerisinde;
* Kapalı spor salonları,
* Yüzme havuzu,
* Farklı spor branşlarına yönelik alanlar,
* Kütüphane,
* İnternet ve teknoloji alanları,
* Ders çalışma mekânları,
* Gençlik etkinlik alanları
bulunmalıdır.
Uzman antrenörler ve eğitmenler eşliğinde gerçekleştirilecek çalışmalar, gençlerin hem sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmasına hem de sosyal ve kültürel gelişimlerine katkı sağlayacaktır.
Yapılacak binaların yapımı gerekli koordinelerin yapılması ile sağlanır.
11. *ÇOCUKLAR, KADINLAR VE ENGELSİZ AYVALIK*
Ayvalık’ın bütün yaş gruplarının ve toplumun bütün kesimlerinin rahat yaşayabileceği bir kent olması gerekir.
Çocuklar için güvenli oyun alanları artırılmalı; kadınların sosyal, kültürel ve ekonomik hayata daha fazla katılımını sağlayacak merkezler oluşturulmalıdır.
Engelli vatandaşlarımız için kaldırımlar, yollar, kamu binaları, plajlar, ulaşım araçları ve sosyal alanlar erişilebilir kent anlayışıyla yeniden ele alınmalıdır.
12. *TURİZMDE KALİTE VE DÖRT MEVSİM AYVALIK*
Ayvalık’ın turizm politikası yalnızca yaz aylarındaki yoğunluğa dayanmamalıdır.
Tarih, kültür, gastronomi, zeytinyağı, doğa, deniz, spor ve kırsal turizm birlikte değerlendirilerek dört mevsim yaşayan bir Ayvalık hedeflenmelidir.
Bunun için turizm yatırımları doğal ve tarihî dokuyu koruyan bir anlayışla planlanmalı; kontrolsüz yapılaşma ve plansız turizm baskısına izin verilmemelidir.
13. *KIRSAL MAHALLELER VE YEREL KALKINMA*
Ayvalık yalnızca merkezden ibaret değildir.
Kırsal mahallelerimizin yol, su, kanalizasyon, internet, ulaşım, sağlık ve sosyal hizmet ihtiyaçları da eşit biçimde karşılanmalıdır.
Köylerin geleneksel mimarisi, üretim kültürü ve yerel değerleri korunmalı; kırsal kalkınma projeleri desteklenmelidir.
Özellikle zeytin, zeytinyağı, fıstık çamı, yerel tarım ürünleri ve gastronomi üzerinden üreticiyi doğrudan destekleyen modeller geliştirilmelidir.
14. *AYVALIK İÇİN ORTAK AKIL VE KENT KONSEYİ ANLAYIŞI*
Ayvalık’ın geleceğine ilişkin önemli kararlar yalnızca kurumların kendi içinde alınmamalıdır.
Belediyeler, kamu kurumları, meslek odaları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, muhtarlar, esnaf, üreticiler ve Ayvalık halkının katılımıyla düzenli kent çalıştayları ve ortak akıl toplantıları yapılmalıdır.
Her proje için;
Sorun nedir?
Çözüm nedir?
Ne kadar kaynak gereklidir?
Kaynak nereden sağlanacaktır?
Kim yapacaktır?
Ne zaman tamamlanacaktır?
Nasıl denetlenecektir?
sorularının cevapları açıkça ortaya konulmalıdır.
*SONUÇ*
*AYVALIK İÇİN ORTAK AKIL, BİLİM VE EMEK*
Hazırlamakta olduğumuz “Ayvalık İçin” isimli kitapçık çalışmasının amacı, Ayvalık’ın yalnızca büyük sorunlarını değil, günlük yaşamı etkileyen en küçük sorunlarını da ortaya koymak; bunlara ilişkin sorunlar, çözüm önerileri ve kaynaklar başlıkları altında somut öneriler geliştirmektir.
Biz Ayvalık’ın sorunlarının çözülemeyecek sorunlar olduğuna inanmıyoruz.
Ancak bunun için;
Bilimsel düşünceye, doğru planlamaya, liyakate, kurumlar arası koordinasyona, ortak akla ve kaynakların doğru kullanılmasına ihtiyaç vardır.
Ayvalık’ın doğal ve tarihî değerlerini koruyarak gelişmesi; çocuklarımızın, gençlerimizin, yaşlılarımızın, esnafımızın, üreticimizin ve burada yaşayan herkesin daha güvenli, sağlıklı ve nitelikli bir yaşam sürmesi temel hedefimizdir.
Bu çalışma bir siyasi söylemden öte, Ayvalık’ın geleceğine ilişkin ortak bir sorumluluk çağrısıdır.
Ayvalık için yapılacak çok işimiz var.
Ayvalık’ı birlikte koruyalım, birlikte geliştirelim ve gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir Ayvalık bırakalım.
Ayvalık halkımızı sevgi ve saygıyla selamlıyoruz.
Biyografi:
- Ayvalık Endüstri Meslek Lisesi -(Elektrik Bölümü)
- Afyon Kocatepe Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu (Elektrik-2 yıllık)
- Deniz Astsubay Sınıf Okulu (Makine/Elektrik)
- Anadolu Üniversitesi-(işletme 4 yıllık)
- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Çevre Bilimleri/Nükleer Kimya)
- Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Kimya)
-
- KBRN (KİMYASAL BİYOLOJİK RADYOLOJİK NÜKLEER) Ajanlarına maruz kalan insan, bina, alan ve araçlara yapılacak temizleme işlemleri (DEKONTAMİNASYON) PROJE yazıldı.
-
- Nükleer serpinti kaynaklı radyoizotopların pilot bölge çevresel dağılımları, etkileri ve pilot bölgede yaşayanların aldıkları doza katkılarının belirlenmesi TEZİ yazıldı.
KBRN Savunma Uzmanı
Gemi Elektrik /Yüksek
![[adv_img_alt]](https://www.burshabermedya.com/files/uploads/advert/1795263020-8af17.png)