Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, adalar denizinin en güzel köşesinde, masmavi denizin zeytin ağaçları ile buluştuğu yerde, şirin mi şirin bir şehir varmış.
***
Yıl M.Ö. 226. Zeus'un özenerek yarattığı bu sahildeki kentin adına sakinleri Kidonya demişler. Zeytin ve zeytinyağı ile meşhur olan bu şehir zamanla zenginleşmiş. Zeytinleri Sirakusa'dan Masilya'ya, Troya'dan Bâbil'e kadar, antik dünyanın her yerine satılırmış. Ancak bu zenginlik sadece ribacı kesime yararken, ekseri kesim bu zenginlikten pay alamamakta imiş.
***
M.ö. 334 yılının 13 Elafebolyon ayında kenti ziyâret eden Büyük İskender'in anısına, şehrin merkez agorasında büyük bir heykeli dikilmiş. Şehir sakinleri, önemli ve önemsiz günlerde bu heykele, zeytin yapraklarından yaptıkları çelenkleri bırakıp, hep bir ağızdan Âzâdelik marşını söylerlermiş. Büyük İskender'in kurduğu Laïkó Fırkası ise on yıllarca kenti yöneterek, fasismós'un ne olduğunu cümle âleme göstermiş.
***
Her yılın Pyanopsion ayının 29. gününde Kidonya'nın müstakilliği kutlanırmış. Her yere bayraklar asılır, akşamları da meşale alayları düzenlenirmiş. Kentin kalemiyye zümresi, eşrafı ve âyanı'nın huzurunda yapılan törenlerde çocuklar gösteri yapar ve Büyük İskender kılığına sokulan bir adama, sahnede göbek attırılırmış. Küçük Asya'nın pek de meşhur olmayan şarkıcıları, söyledikleri şarkılar ile ahâliyi gaza getirirlermiş. Böylece kent halkı gerçek sorunlarından uzaklaşır, herkes kendisini Büyük İskender'in bir askeri sanarmış. Şehremâneti ise: Kente doğalgaz getirdik diye Agora'da tellâl çıkarırmış.
***
Bu şehrin karşısındaki Moshonisi adası mis gibi kokar, yakındaki Hekatonisi adalarında haydut yuvaları bulunurmuş. Yunda adasındaki tavernalarda Karya şarabı içilip, sirtaki oynanırmış. Sıcak mevsimde, yarım kum saatinde bir Kidonya - Yunda kalyon seferleri yapılırmış. Lokantalarda dolmadakya, musaka, suflaki gibi yemekler yenirmiş.
***
Yaz mevsiminde ve özellikle Apollon ve Artemis bayramlarında, Efesus ve Pergamon gibi Küçük Asya'nın büyük kentlerinden ve hattâ kuzeydeki barbar ülkelerden gelen gezginler şehri o kadar doldururlarmış ki: Kidonya sokaklarında yürüyecek yer kalmaz ve agoradaki dükkânlar tamtakır olurmuş.
***
Kente gelen gezgin arabalarının atlarına yeteri kadar ahır ve arpa bulunmadığı için bunlar tüm anayolları tıkar, kimse ilerleyemezmiş. Bu kadar at arabasını, kağnı ve eşekleri bırakacak "katlı ahırlar" bir türlü yapılamaz, ahalinin çilesi ise bu güzel şehrin yöneticilerinin umurunda olmazmış.
***
Küçük Asya'da, adalar denizine gitmek moda olduğundan, gezginler Kidonya limanında uzun kuyruklar oluşturup, Lesbos adasına geçmeye çalışırmışlar. Ancak bu gezginlerin külfetini Kidonya çeker, drahmiler ise Lesbos'a gidermiş.
***
Gel zaman, git zaman Kidonyalılar şehirlerine, Eftihisménos adında, kibirli mi kibirli bir belediye başkanı seçmişler. Bu dönemde şehirde özel agoralar kurulmaya başlanmış ve kentin seçkinleri buralarda vakit geçirmeyi sevmişler. Şehirde açılan Kırlangitsis ve Marinakis gibi agoralardaki "HelenBucks" ve "YunanBurger" gibi dükkânlarda, Atina ve Isparta usûlü yaşam tarzını da benimsemişler.
***
Şehrin tiranlar çağından kalma altyapısı, özellikle yaz mevsimlerinde istikrarlı olarak iflas edermiş. Sular akmaz, lağımlar tıkanır ve yağmur yağdığında sokakları sular basarmış. Henüz îcat edilmemiş olan elektrik bile kesilir, internet ise yerlerde sürünürmüş. Buna karşılık Eftihisménos, kentte "üç F - bir H" (Festival, Futbol, Heykel) konseptini uygulayarak, envâiçeşit festivaller, şenlikler ve törenler ile sâkinlerin dikkatini dağıtırmış. Vasat bir podósfayro takımına kaynakları akıtır, sıradan heykellere aşırı ücretler ödermiş. Kentin Ayasmati mahallesinde, fakirlikten çadırlarda yaşayan insanlar olduğu hâlde, şehrin drahmileri "mühim birilerine" akar, dururmuş.
***
Ülke tarihindeki en büyük kleptos çetesinin reisi, Atinalı Papazoğlu tarafından kurulan NéoUzo Fırkasına katılarak da, esas ilgi alanının nerede olduğunu göstermiş. Böylelikle Konstantinopolis usulü belediyecilik Kidonya'ya gelmiş. Nihâyetinde her yerde gül-i sâriler açmaya başlamış.
***
Kidonyalılar az gitmişler, uz gitmişler; dere tepe düz gitmişler ama bir arpa boyu yol alamamışlar. Yıllarca Büyük İskender'in fırkasına oy verdiklerini sanarak, şehirde astığı-astık, kestiği-kestik; böbürlü mü böbürlü kleptos zümrelerini desteklemişler. Sonunda cennet kentlerinde yaşamak için drahmi'leri yetmez olmuş. Bâzıları, komşu Gömetsis şehrine taşınmak zorunda kalmış. Buradaki bir tepeyi de, Büyük İskender'e benzetip, âyin yaparlarmış.
***
Kidonya'nın elit zümresi muradına ermiş; biz ise: drahmi'lerimiz yeterse kerevete çıkarız.
![[adv_img_alt]](https://www.burshabermedya.com/files/uploads/advert/1795263020-8af17.png)