Sokaklardaki öfkenin ardında ne var?
Fransa'da öfke ve nefret dolu bir sonbahar yaşanıyor. Okullarda başlayan olaylar, sosyal eşitsizliğe, siyasi dışlanmaya ve Cumhurbaşkanı Macron'un politikalarına karşı geniş bir protestoya dönüştü. Hükümet, şiddet yanlısı aşırıcılardan bahsederken, sağcılar İslamcılığı ve sözde kontrolsüz göçü suçluyor, solcular ise polis şiddetini eleştiriyor.
Gençlerin öfkesi durduk yere ortaya çıkmadı. Bu öfke, bir taraftan özgürlük, eşitlik ve kardeşlik gibi cumhuriyetçi ülküleri savunan, ancak diğer tarafta: sosyal statünün eğitim ve yaşam fırsatlarını önemli ölçüde belirlediği bir ülkeye yöneltilmiştir.
„On en a marre!“ (Artık bıktık)
Hareketin ortak paydası olarak, özellikle sosyal medya aracılığıyla yaygınlaşan ve her yerde karşımıza çıkan ana slogan.
Fransa, kendini eşit vatandaşlardan oluşan bir cumhuriyet olarak görüyor. Ancak uygulamada, bunun koşulları eşitsiz bir şekilde dağıtılmış durumda. Yoksul ailelerden gelen çocukların büyük çoğunluğu, zorlu öğrenme ortamlarına sahip okullara gidiyor. Zengin ve yoksul bölgeler arasındaki, ayrıca ayrıcalıklı eğitim kurumları ile sosyal açıdan dezavantajlı banliyölerdeki okullar arasındaki farklılıklar çok büyük. Ülkenin prestijli üniversitelerine ve etkili sosyal konumlarına erişim de seçici bir yapıya sahip.
„Convergence des luttes“
“Mücadelelerin birleşmesi”
Okul ve üniversite öğrencilerinin ("Genç Yelekliler") protestolarıyla yeniden canlanan ve "Sarı Yelekliler" ile (işçiler, emekliler, çiftçiler) işbirliğini anlatan sembolik bir slogan.
Bu çelişki, özellikle büyük şehirlerin banliyölerinde belirgindir. Oralarda gençler, bir taraftan sosyal yükselme vaatleri dinlerken, günlük yaşamlarında kaynak yetersizliği, aşırı kalabalık okullar ve sınırlı gelecek beklentileriyle karşı karşıya kalırlar.
Eleştiriler okulların çok ötesine uzanıyor. Artan yaşam maliyetleri, iş güvencesizliği ve kamu hizmetlerinin daha da kötüleşmesine dair endişeler farklı sosyal grupları bir araya getiriyor. Öğrencilerin öğretmen eksikliği olarak algıladığı durum, başkaları için devlet dairelerinde uzun bekleme süreleri, aşırı yüklenmiş hastaneler veya giderek zorlaşan malî durum anlamına geliyor.
Fransız toplumunun homojen bir toplum olduğunu kimse söyleyemez. Tüm gençler yoksul değildir, tüm banliyöler aynı değildir ve her hoşnutsuzluk olayı mutlaka protestoya yol açmaz. Ancak bu sosyal farklılıklar, ayaklanmanın bu kadar yaygınlaşmasının zeminini oluşturmaktadır.
Kesin olan bir şey var: Bu protestoları herhangi bir ideolojiye indirgemek mümkün değildir. Sebeplerini daha çok maddî ve sosyal eşitsizlik, kamu kurumlarının durumu ve birçok insanın yeterince temsil edilmediğini hissettiği bir siyasi sistemde aramak gerekir. Sadece yanan barikatları değerlendirerek bu kadar çok insanın neden sokaklara döküldüğünü anlamak mümkün olmaz.
“ACAB“ (All cops are bastards“)
("Bütün polisler pi*tir")
Aşırı polis şiddetini protesto etmek amacıyla radikal sol gruplar (örneğin Kara Blok) tarafından hükümet binalarına ve belediye binalarına sprey boyayla yazılan bir kısaltma.
Bundan sonra ne olacağı ise: belirsiz. Ayaklanmalar, çıkarları birbirleri ile örtüşmeyen çeşitli grupları bir araya getirdi. Belki de okul tatilleri, protestoları yavaşlatabilir. Ancak sendikalar, solcular ve eski Sarı Yelekliler ile yapılan işbirliğinin protestolara ivme kazandırması muhtemeldir.